Szpatuły kuchenne gastronomiczne

Jak dobrać szpatułę gastronomiczną?

Szpatułę należy dobierać do konkretnej czynności, ponieważ inne modele sprawdzają się przy smażeniu, inne przy obracaniu produktów, a jeszcze inne w cukiernictwie. Najważniejsze są kształt i sztywność części roboczej oraz długość całego przyboru.

Przy pracy na patelni lub płycie liczy się możliwość pewnego podważenia produktu, natomiast przy kremach i masach ważniejsza może być elastyczność oraz powierzchnia robocza. Jeden model nie musi więc dobrze sprawdzać się przy wszystkich zadaniach.

Szpatuła czy łopatka kuchenna?

Nazwy szpatuła i łopatka są często stosowane zamiennie, ale w praktyce obejmują przybory o różnych kształtach i zastosowaniach. Do obracania produktów używa się zwykle szerszych modeli, natomiast w cukiernictwie spotyka się węższe szpatuły przeznaczone do rozprowadzania i wygładzania mas.

Przed zakupem lepiej więc patrzeć na konstrukcję konkretnego produktu niż na samą nazwę. To kształt, długość i materiał części roboczej decydują o rzeczywistym zastosowaniu.

Jaka szpatuła sprawdzi się do smażenia?

Do smażenia najlepiej wybrać model, który pozwala swobodnie wsunąć część roboczą pod produkt i stabilnie go obrócić. Znaczenie mają szerokość, profil oraz sztywność końcówki.

Przy większych kawałkach mięsa, plackach lub naleśnikach pomocna jest szersza powierzchnia robocza. Do mniejszych produktów wygodniejsza może być węższa szpatuła zapewniająca większą precyzję.

Co wybrać do naleśników i placków?

Do naleśników i placków przydaje się płaska szpatuła o powierzchni umożliwiającej podparcie większej części produktu podczas obracania. Zbyt mała końcówka może utrudniać podnoszenie delikatnych lub szerokich porcji.

Długość przyboru warto dopasować do średnicy patelni lub płyty. Przy większej powierzchni roboczej dłuższa konstrukcja może ułatwić operowanie produktem bez nadmiernego zbliżania dłoni do gorącej strefy.

Jakie szpatuły stosuje się w cukiernictwie?

W cukiernictwie używa się między innymi modeli do rozprowadzania kremów, wygładzania powierzchni i pracy z masami. W takich zastosowaniach liczy się przede wszystkim kształt, długość i stopień elastyczności części roboczej.

Do wyrównywania kremu na torcie może być potrzebna inna konstrukcja niż do przenoszenia małych wypieków czy mieszania składników. Przy pracy z ciastami i masami warto dobrać również odpowiednie miski kuchenne.

Sztywna czy elastyczna?

Sztywna szpatuła lepiej sprawdza się tam, gdzie produkt trzeba zdecydowanie podważyć lub przenieść, natomiast elastyczna ułatwia pracę przy delikatnych masach i powierzchniach wymagających dokładnego prowadzenia. Dobór zależy od obciążenia i rodzaju produktu.

Zbyt miękka konstrukcja może utrudniać podnoszenie cięższych porcji, a bardzo sztywna nie zawsze będzie wygodna przy kremach czy cienkich wypiekach. Warto więc dopasować stopień elastyczności do konkretnej czynności.

Stal czy tworzywo?

Materiał należy dobrać do powierzchni roboczej, temperatury i rodzaju produktu. Stal oraz tworzywa różnią się sztywnością, masą i zachowaniem podczas kontaktu z naczyniami oraz gorącymi powierzchniami.

Przy patelniach i innych powierzchniach podatnych na zarysowanie trzeba sprawdzić zalecenia producenta naczynia oraz materiał końcówki. Nie można również zakładać, że każda szpatuła z tworzywa nadaje się do pracy w wysokiej temperaturze.

Jak dobrać długość szpatuły?

Długość powinna odpowiadać wielkości naczynia lub płyty oraz odległości dłoni od gorącej powierzchni. Przy dużych patelniach i płytach roboczych dłuższy model może poprawić wygodę pracy.

Do precyzyjnych czynności, takich jak dekorowanie czy praca z małymi porcjami, krótsza szpatuła może zapewniać lepszą kontrolę. Nie ma więc jednej długości odpowiedniej do wszystkich zastosowań.

Szpatuła czy szczypce?

Szpatuła lepiej sprawdza się przy produktach, które trzeba podważyć od spodu, natomiast szczypce dają lepszą kontrolę wtedy, gdy produkt można stabilnie chwycić z dwóch stron. Oba przybory często uzupełniają się na tym samym stanowisku.

Przy mięsie, warzywach i produktach o nieregularnym kształcie warto rozważyć również szczypce kuchenne. Do pracy z płynnymi potrawami przeznaczone są z kolei chochle.

Jak zorganizować stanowisko do smażenia i wydawania?

Przybory powinny być dobrane do kolejnych czynności wykonywanych na stanowisku, tak aby nie trzeba było używać jednego narzędzia do kilku zupełnie różnych zadań. Szpatuła może służyć do obracania i przenoszenia, ale przy porcjowaniu lub dalszej obróbce potrzebne będą inne akcesoria.

Do krojenia składników przed smażeniem przydadzą się noże kuchenne i deski do krojenia. Przy kilku równoległych zadaniach warto przypisać osobny przybór do każdego stanowiska.

Czy szpatuły można myć w zmywarce gastronomicznej?

Możliwość mycia w zmywarce zależy od materiału i konstrukcji konkretnego modelu. Nie należy zakładać jej automatycznie dla wszystkich produktów ze stali, tworzywa lub silikonu.

Przed myciem trzeba sprawdzić zalecenia producenta dotyczące temperatury, detergentów i sposobu czyszczenia. Szczególnej uwagi wymagają modele wykonane z kilku materiałów lub posiadające elementy łączone.

Ekspert Gastroprofit radzi

Najpierw określ, czy szpatuła ma podważać, obracać, mieszać czy rozprowadzać produkt. To zastosowanie powinno decydować o kształcie i sztywności części roboczej.

Przy smażeniu sprawdź szerokość patelni lub płyty i dopasuj do niej długość przyboru. Zbyt krótki model może być niewygodny przy dużej powierzchni roboczej.

Do delikatnych powierzchni zawsze sprawdzaj materiał końcówki i zalecenia producenta naczynia. Nie każdy metalowy przybór będzie odpowiedni do każdej powłoki.

Jeżeli w kuchni wykonuje się zarówno prace gorące, jak i cukiernicze, lepiej dobrać osobne szpatuły do tych zastosowań. Uniwersalny model nie zawsze zapewnia właściwą kontrolę w obu sytuacjach.

Najczęściej zadawane pytania

Jaką szpatułę wybrać do smażenia?

Do smażenia warto wybrać model o kształcie pozwalającym łatwo wsunąć część roboczą pod produkt i stabilnie go obrócić. Szerokość oraz długość trzeba dopasować do wielkości patelni i przygotowywanych porcji.

Jaką szpatułę wybrać do naleśników?

Do naleśników sprawdza się szeroki, płaski model umożliwiający podparcie większej powierzchni produktu. Ważna jest także długość dopasowana do średnicy patelni.

Jaką szpatułę wybrać do kremu?

Do kremu najlepiej wybrać model umożliwiający równomierne rozprowadzanie i wygładzanie masy. Kształt i długość części roboczej należy dopasować do wielkości tortu lub innego wypieku.

Czy szpatuła silikonowa nadaje się do wysokich temperatur?

Zależy to od parametrów konkretnego materiału i modelu. Dopuszczalną temperaturę pracy trzeba sprawdzić w specyfikacji producenta.

Czy metalowej szpatuły można używać na patelni z powłoką?

Nie należy zakładać tego automatycznie. Trzeba sprawdzić zalecenia producenta patelni oraz materiał i wykończenie części roboczej szpatuły.

Czym różni się szpatuła od łopatki?

Nazwy bywają używane zamiennie, ale produkty mogą różnić się kształtem i przeznaczeniem. O zastosowaniu konkretnego modelu powinny decydować jego konstrukcja, sztywność i wielkość części roboczej.